You are currently browsing the tag archive for the ‘υποκειμενικό βίωμα’ tag.

[…] Στη μαχαγιανική φιλοσοφία το φως του ουρανού κατά την αυγή, όταν έχει πλέον χαθεί η λάμψη της σελήνης, κατέληξε να συμβολίζει το «Καθαρό Φως, επονομαζόμενο και Συμπαντικό Κενό». […] Αυτό το Φως περιγράφεται ως «καθαρό», «διαυγές», δηλαδή όχι μόνο άσπιλο και ασκίαστο αλλά και άχρωμο, όπως επίσης και απροσδιόριστο. Ονομάστηκε λοιπόν «το Συμπαντικό Κενό», γιατί ο όρος «κενό» (σούγια) δηλώνει ακριβώς αυτό που είναι απαλλαγμένο από κάθε χαρακτηριστικό, από κάθε ορισμό. Αποτελεί το Αρχαίτιο (Urgrund), την έσχατη πραγματικότητα. Η κατανόηση του Συμπαντικού Κενού – ακριβώς όπως στις Ουπανισάδες η συνειδητοποίηση της ταυτότητος βράχμαν-άτμαν – αποτελεί στιγμιαίο ενέργημα, συγκρινόμενο μόνο με την αστραπή. Γιατί όπως ακριβώς τίποτε δεν προετοιμάζει την εκθαμβωτική λάμψη που διαπερνά ξαφνικά τη σκοτεινή μάζα, κατά τον ίδιο τρόπο τίποτε δεν φαίνεται να προετοιμάζει την εμπειρία της ελλάμψεως: αυτή ανήκει σε ένα άλλο επίπεδο, καθώς δεν υπάρχει συνέχεια ανάμεσα στο χρόνο που προηγείται της ελλάμψεως και στην απροσδιόριστη στιγμή, κατά την οποία αυτή πραγματοποιείται.

[…] Η μορφολογία της υποκειμενικής εμπειρίας του Φωτός είναι εξαιρετικά εκτεταμένη. Μπορούμε εντούτοις να απομονώσουμε ορισμένες πιο συχνές μορφές της. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Advertisements

Έχει ειπωθεί ότι η προφορική ιστορία επιτρέπει την ανάδυση της φωνής των «αφανών» στην ευρύτερη κοινωνική συνείδηση, σχηματίζοντας έτσι μια εναλλακτική αντίληψη του κόσμου και της πορείας του. Με την έννοια αυτή αποτελεί μια ριζοσπαστική προσέγγιση της ιστορικότητας.

Η έμφαση στις προφορικές αφηγήσεις δεν αποτελεί καινό υπό τον ήλιο αυτό. Χιλιετηρίδες ολόκληρες η ανθρωπότητα στηρίχθηκε στη μεταβίβαση της γνώσης από στόμα σε στόμα: θεραπευτικές προσεγγίσεις, έπη και μύθοι, μικρές και μεγάλες εξιστορήσεις, τεχνικές εφαρμογές κι ανακαλύψεις – ο κατάλογος είναι μακρύς.

Και κατά μία έννοια έρχεται [η προφορικότητα] τις τελευταίες δεκαετίες να επαναδιεκδικήσει το χώρο που της αναλογεί. Η πλειοψηφία του κόσμου θα αναφωνούσε ίσως εδώ scripta manem («τα γραπτά μένουν» στα λατινικά), υποστηρίζοντας έτσι τη σημασία της γραπτής καταγραφής. Οφείλει όμως να θέσει κανείς το ερώτημα: ποιός καταγράφει; Τί είδους ηγεμονία ορίζει τί αξίζει να καταγραφεί και τι όχι; (Για να είμαστε ακριβείς βέβαια, ένα παρόμοιο ερώτημα οφείλει να θέσει κανείς και ως προς τις προφορικές καταγραφές – ευτυχώς/δυστυχώς δεν υπάρχουν ‘εύκολες’ λύσεις.) Εάν στραφούμε άλλωστε προς τις υπάρχουσες ιστορικές γραπτές καταγραφές, σύντομα θα διαπιστώσουμε ότι η ιστορία – όπως έχει ειπωθεί άλλωστε – γράφεται από τους εκάστοτε νικητές. Οι καταγραφές αυτές ουδέποτε είναι αθώες.

Με εντυπωσίασε πριν χρόνια η ιστορική αφήγηση μιας φίλης Ιρανής ως προς την ιστορία της αρχαίας Ελλάδας έτσι όπως την είχε διδαχθεί η ίδια (βλ. τις μάχες με τους Πέρσες). Τόσο η δική μου αντίληψη, όσο και η δική της ήταν εξίσου δόκιμες και – θα έλεγα – συμπληρωματικές, αλλά κάθε μία εξ αυτών διεκδικούσε την αποκλειστικότητα της ματιάς της. Τίποτε δεν είναι δεδομένο λοιπόν.

Δύσκολα ενσωματώνουμε τις αφηγήσεις (διότι δεν είναι μόνο μία, αλλά πολλαπλές) του Άλλου. Δεν διδασκόμαστε την ομορφιά της σχετικότητας και παράλληλα της μοναδικότητας του βιώματός μας. Κι επειδή τα συμφέροντα πίσω από τη δημιουργία μίας αφηγηματικής «γραμμής» είναι πολλαπλά, κάθε απόπειρα έκφρασης που διαφοροποιείται συνειδητά και με επίγνωση του ρόλου της είναι σημαντική.

Το κίνημα Occupy Wall Street από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, «γέννησε» μεταξύ άλλων κι ένα κίνημα προφορικής καταγραφής: το Occupy Oral History (διότι δύσκολα αποικιοκρατείται ο εκφερόμενος προφορικός λόγος). Μέσα από τις καταγραφές ατομικών βιωμάτων, επιχειρείται να δοθεί χώρος στις φωνές όσων δεν ακούγονται/ ακούστηκαν. Ένας από τους στόχους του εγχειρήματος, είναι η ανάκληση βιωμάτων αντίστασης και διαμαρτυρίας, προκειμένου να μπορέσουν να καταγραφούν οι ανάγκες των ανθρώπων σε συλλογικό επίπεδο και πέρα από τα «φίλτρα» των οργανωμένων θεσμών. Σε τι είδους αφηγήσεις θα μας οδηγήσει η προσπάθεια αυτή μένει να φανεί…

 

Το απόσπασμα που ακολουθεί αποτελεί τμήμα ενός κειμένου της Άλκης Κυριακίδου-Νέστωρος με τίτλο Ο ΧΡΟΝΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Mètis. Anthropologie des mondes grecs anciens. Volume 2, n°1, 1987. pp. 177-188). Ολόκληρο το κείμενο θα το βρείτε εδώ: http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/metis_1105-2201_1987_num_2_1_88

Ο χρόνος της προφορικής ιστορίας είναι ο χρόνος της μνήμης. Αυτό, πιστεύω, είναι το χαρακτηριστικό της γνώρισμα που τη διαφοροποιεί από την Ιστορία (με την οποία έχουν κοινό προσανατολισμό: το παρελθόν) και από την Εθνογραφία (με την οποία έχουν κοινή τεχνική: την επιτόπια έρευνα).

[…]

Η προφορική ιστορία είναι πρώτα απ’ όλα μια τεχνική: η τεχνική της συνέντευξης. Παίρνουν μέρος δύο άνθρωποι: ο ερωτών και ο ερωτώμενος, ο πληροφορητής. Από την προσωπική σχέση που θα δημιουργηθεί ανάμεσά τους εξαρτάται η ποιότητα του προϊόντος της συνέντευξης, πού είναι η προφορική αφήγηση.

Αυτό είναι το δεύτερο χαρακτηριστικό της προφορικής ιστορίας: ότι δημιουργεί τα δεδομένα της, δεν τα εκμεταλλεύεται απλώς, όπως κάνει λ.χ. η ιστορία με το αρχειακό της υλικό. Η προφορική αφήγηση πού καταγράφεται -σήμερα πια- στο μαγνητόφωνο είναι ένα καινούργιο δεδομένο, το όποιο δημιουργεί ο ερωτώμενος μέ την παρακίνηση του ερωτώντος, του ερευνητή. Η ποιότητα, τώρα, του δεδομένου αυτού, δηλαδή της προφορικής αφήγησης (επιμένω στον όρο αφήγηση – δεν την ονομάζω απλώς προφορική μαρτυρία και θα εξηγήσω το λόγο) – η ποιότητα, λοιπόν, της προφορικής αφήγησης εξαρτάται από τις ικανότητες και τον χαρακτήρα τόσο του πληροφορητή όσο και του ερευνητή. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

ΦΩΝΗ ΕΚ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

...ας αναλογιστούμε λίγο την έννοιας της φωνής (είτε γραπτής, είτε προφορικής) - φύεται στο φως ή μάλλον φως και φωνή ριζώνουν στο ένα και ίδιο 'φω'... έτσι δια-φωνώ σημαίνει ότι φωτίζω κάτι προσεγγίζοντάς το από διαφορετικά σημεία θέασης, ενώ συμ-φωνώ σημαίνει ότι φωτίζω ένα θέμα από συμπληρωματικά σημεία θέασης... όπως και να 'χει, εν αρχή είν' η φωνή... δηλαδή το φως!

(ΕΞ)ΥΦΑΙΝΟΝΤΑΣ…

ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ

Γη Ινδία Τίνα Λυ. Τίνα Λυγδοπούλου άνθρωποι άνθρωπος άνοιξη έρωτας ήλιος αγάπη αλλαγές αναζήτηση αυτογνωσία αυτόχθονες αφήγηση αφήγηση παραμυθιών βίντεο βιβλιοπωλείο Περιπλανήσεις βροχή γυναίκες δάσος δέντρα δημιουργικότητα διαφορετικές ματιές δύναμη εαυτός εκπαίδευση ελευθερία εξιστόρηση εποχές ζωή ζωή & θάνατος ζωγραφική ζώα η τέχνη ως μέσο κοινωνικής-πολιτισμικής εμψύχωσης θάλασσα ιστορίες κείμενα κινούμενα σχέδια κοινωνικές αφηγήσεις κοινωνικές ταυτότητες κόσμος λαϊκά παραμύθια μαγικά παραμύθια μετανάστες & πρόσφυγες μουσική μύθοι νερό ντοκυμαντέρ νύχτα ο Άλλος ουρανός παιδιά παραμύθια παραμύθια σοφίας ποίηση πουλιά προφορική αφήγηση πόλη σκοτάδι & φως στερεότυπα συνύπαρξη σχέσεις σχέση φυσικού-κοινωνικού περιβάλλοντος σύμπαν ταινίες μικρού μήκους τροφή για το νου & την καρδιά φεγγάρι φωτογραφία φύλο φύση χειμώνας χορός ψυχή όνειρα

ΣΤΟ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟ…

Αν θέλεις να λαμβάνεις ειδοποίηση μέσω ηλ. ταχυδρομείου, κάθε φορά που αναρτούμε νέο κείμενο, συμπλήρωσε τη διεύθυνσή σου εδώ.

Σπόροι στην Πόλη

Ομάδες φύλαξης και καλλιέργειας των παραδοσιακών σπόρων στην Αττική - μας ενώνει η αγάπη και η φροντίδα μας για το σπόρο: το σπόρο ως πηγή ζωής και ως κοινό αγαθό και όχι ως πατενταρισμένο προϊόν προς εμπορική εκμετάλλευση.

δρυάδες

δίκτυο σποροπαραγωγής για τη διατήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών

ecologicalfeminism

Just another WordPress.com site

Les Sentiers de l’Utopie | Paths Through Utopia

A 7 month journey through Europe in search of Utopian ways of living despite capitalism.

Living in Circles - the blog

Towards a permanent, regenerative culture

Άλφα Κενταύρου Β

Άλφα Κενταύρου Β... επειδή κάποιες φορές ονειρευόμαστε και ταξιδεύουμε

Άλφα Κενταύρου Α

1ο Δ.Σ.Μελισσίων Τάξη Α1

Mataroa Research Network

Mataroa Research Network for a new Mediterranean Imaginary - Δίκτυο Έρευνας για ένα νέο Μεσογειακό Φαντασιακό - شبكة بحث (البحر الابيض) المتوسط - Yeni Akdeniz Hayali için Araştırma Ağı - Red de Investigación de un nuevo imaginario Mediterráneo - Rete di ricerca per un nuovo immaginario del Mediterraneo - Rrjeti Studim për një imagjinare të ri mesdhetar - Xarxa d'Investigació d'un nou imaginari Mediterrani - Réseau de recherche pour un nouvel imaginaire méditerranéen - Истраживачка мрежа за нову Медитерана имагинарног - רשת מחקר לדמיוני ים תיכוני חדש

The Herbarium

Blog for Traditional Herbalists in Times of Transition

A Grimm Project

242 fairy tales, 242 writing prompts.

Λάσπη στ' αστέρια

...ρεπορτάζ απο τη φύση (και όχι μόνο)

rationalinsurgent

Dedicated to spreading knowledge about nonviolent resistance

Το Σχολικό Δίκτυο των Ορέων

ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΥ ΕΝΩΝΕΙ ΤΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Backstrap Weaving

My weaving , my indigenous teachers, my inspiration, tutorials and more........

Indigenize!

Rekindle Your Wild Joy and sense of deep Belonging through spiritual ecopsychology and the arts, incl. bioregional awareness, animistic perspectives, strategies for simple living, & low/no-tech DIY fun.

The Eldrum Tree

Join us under the Eldrum Tree! Plant lore, Herbal Shenanigans, Crafts, Creations and Writings on Nature.

Sommerzeit

Geschichten, Märchen und Gedichte

Frühlingszeit

Geschichten, Märchen und Gedichte

Winterzeit

Geschichten, Märchen und Gedichte

Herbstzeit

Geschichten, Märchen und Gedichte

the slow mood movement

resisting the buying and selling of "fast moods"

Global Network on Sustainability and Education

community to cope with climate change by means of education

Deep Green Permaculture

Connecting People to Nature, Empowering People to Live Sustainably

PermaculturePower

Spreading the permaculture word - Create your own environment!

the GrowYourFood blog

Plant A Seed. Grow Organic. Eat What You Grow.

Folklore and Fairytales

Folkore, Fairy Tales, Myths and Legends from Around the World

Urban Botany

Just another WordPress.com site

Beginner's Guide to Sailing

Everything you need to know before you set sail

Radical Botany

Restoring the connection between native plants and humans

ΚΕΛΑΗΔΙΣΜΑΤΑ

πουλάκια είν' και κελαηδούν, πουλάκια είν' και λένε............................ Γίνε ΕΚΔΟΤΗΣ του εαυτού σου (εκδώσου, καλέ! νταβατζήδες θέλεις;)

Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και... όλα τα άλλα

ΦΑΣΟΥΛΙ

Δίκτυο Ανταλλαγής και Αλληλεγγύης

Συλλογικοί λαχανόκηποι

η επανάσταση της Γης και του ανθρώπου

Maze Dojo

Hand Drawn Mazes - see more at www.mazedojo.com

Ποίηση στη σκάλα

υπομονή για τον καιρό του θερισμού ||____||

Art Passions

Fairy tales are the myths we live by

Whispering Earth

Nature patiently waits and we have only to turn back to her to find relief from our suffering - Dr Bach